Dit artikel verscheen op ICT/Magazine. 

Softwareontwikkeling verandert door AI fundamenteel. Waar ontwikkelaars twaalf jaar geleden nog letterlijk elke regel code zelf schreven, kunnen organisaties vandaag de dag met een paar prompts complete applicaties, dashboards of workflows bouwen. ‘Vibe coding’ klinkt aantrekkelijk: sneller ontwikkelen, lagere kosten en minder afhankelijkheid van grote softwareleveranciers. Maar zijn die applicaties ook meteen veilig, integreren ze met bestaande systemen en blijven ze beheersbaar blijven zodra ze onderdeel worden van kritische bedrijfsprocessen? Die fundamentele verandering in softwareontwikkeling stelt organisaties daarom voor fundamentele keuzes: ga ik zelf software bouwen of niet? En zo ja, hoe doe je dat op een verantwoorde manier?

SaaS vs maatwerk

Wat we nu zien met AI, is dat de traditionele afweging tussen kopen en bouwen opnieuw verandert. Jarenlang kozen organisaties voor grote softwarepakketten vanuit de gedachte dat standaardisatie efficiënter was. In de praktijk blijkt echter vaak dat niet alle standaardfunctionaliteit relevant is, en soms helemaal niet wordt gebruikt waardoor veel maatwerk nodig was om processen kloppend te krijgen. Neem SAP als voorbeeld. Veel implementaties zijn gestart vanuit de belofte “100% straight through processing”. In de praktijk ligt dit veel lager met als gevolg dat er maatwerk in een standaardpakket gebouwd wordt. Dit is niet alleen duur, maar zorgt ook voor handmatige workarounds, extra Excelsheets etc.

Met AI verschuift die balans. Maatwerk is niet langer duur, complex en tijdrovend. Nu ontstaat een situatie waarin organisaties veel gerichter oplossingen kunnen bouwen die perfect aansluiten op hun processen. Als aanvulling op het bestaande applicatielandschap en soms ter vervanging van applicaties. Dit biedt organisaties meer flexibiliteit, waardoor ze sneller kunnen inspelen op veranderende behoeften.

Misschien wel het meest interessante gevolg van het ontwikkelen van software met AI is wat het betekent voor legacy-systemen. Jarenlang waren veel organisaties afhankelijk van verouderde applicaties die niemand meer durfde aan te raken. De bekende zwarte schermen met groene letters. Systemen waarin cruciale bedrijfslogica zat verstopt, vaak beheerd door een klein aantal specialisten die met pensioen gingen. Voorheen was modernisering van zulke systemen vaak te risicovol of simpelweg te duur. Anno 2026 kunnen AI-modellen bestaande bedrijfslogica analyseren, documentatie structureren en zelfs nieuwe user stories genereren op basis van oude applicaties. Daardoor wordt het ineens mogelijk om kennis uit verouderde systemen toegankelijk te maken en sneller te vertalen naar moderne toepassingen.

De volgende stap: agentic application development

Vibe coding is een nieuwe technologische golf die mij sterk doet denken aan eerdere technologische golven zoals low-code. Destijds werd ook getwijfeld of die technologie geschikt was voor enterprise-toepassingen. Inmiddels blijkt dat dat onterecht is. Elke veelbelovende nieuwe technologie is alleen succesvol als het verstandig wordt toegepast: met de juiste kaders. En door mensen met de juiste expertise.

Wat onveranderd blijft, zijn namelijk de eisen die organisaties stellen aan hun applicatielandschap. Applicaties moeten nog steeds veilig, schaalbaar en beheersbaar zijn. Ze moeten integreren in bestaande systemen en vooral: aantoonbaar toegevoegde waarde leveren.

Wat ik nu veel zie in de praktijk is dat teams zelfstandig tools en applicaties ontwikkelen zonder die duidelijke kaders en onvoldoende kennis van zaken.Initiatieven die op een afdeling starten, maar niet worden afgestemd met IT. Dan werkt het wel voor een selecte club mensen, maar het integreert zelden met de juiste bronsystemen, om nog maar te zwijgen over kwaliteit en veiligheidsissues. Er zijn bedrijven die dit OEI’s noemen: ongewenste eigen initiatieven. Zo ontstaat al snel een versnipperd IT-landschap. Applicaties werken op zichzelf, maar niet met elkaar. Data raakt verspreid, governance ontbreekt en het beheer wordt complexer. Kortom, een stevig fundament onderbreekt.

Om met vibe coding het niveau van pilots of experimenten te ontstijgen, is meer nodig dan alleen een snelle prompt of een werkend prototype. Je hebt een aanpak nodig waarin businessvraagstuk, architectuur, integratie, security en beheer vanaf het begin samenkomen. Dat is wat wij bij Ciphix agentic application development noemen.

Agentic application development staat voor het toepassen van AI binnen de kaders die nodig zijn om software op enterprise-niveau te ontwikkelen en te beheren. Daar zit ook de complexiteit. De meeste specialisten beheersen één deel van de puzzel:  applicatieontwikkeling, automatisering, integratie óf AI. Maar enterprise-software vraagt om de combinatie daarvan. Het is juist die samenhang die bepaalt of een toepassing schaalbaar en beheersbaar blijft.

Daarbij is een aantal principes essentieel. Allereerst: build the right thing. Begin niet met bouwen, maar met begrijpen. Analyseer het probleem, de context en de alternatieven. En  soms blijkt een bestaande oplossing nog steeds de beste keuze. In andere gevallen kan maatwerk juist het verschil maken.

Vervolgens: build the thing right. Dat betekent dat je vanaf het begin aandacht besteedt aan het fundament: architectuur, security en schaalbaarheid. AI kan veel werk uit handen nemen, maar neemt deze verantwoordelijkheid niet over.

Marijn van de Poel is Chief Proposition & Strategy Officer bij Ciphix en bouwt al jaren mee aan de vraag hoe organisaties technologie écht laten landen. Interesse of eventuele vragen, neem vrijblijvend contact op via ciphix.io/contact